Share
Σε μια περίοδο παρατεταμένης αγωνιστικής κρίσης για τον Παναθηναϊκό, και άμεσης ανάγκης για εύρεση μακροπρόθεσμων λύσεων που θα κάνουν το αγωνιστικό μοντέλο της ομάδας βιώσιμο για το υπόλοιπο της σεζόν, η λέξη κλειδί για τον κόουτς Έργκιν Άταμαν, είναι η ‘’προσαρμογή’’.
Από: Γιώργος Δρογγίτης
Τι σημαίνει ωστόσο αυτή η λέξη, ποια μορφή πρέπει να πάρει στο αγωνιστικό πλάνο των ‘’πρασίνων’’, και πόσο πιθανό μοιάζει να το δούμε στη συνέχεια, με βάση τα ως τώρα δεδομένα; ‘’Προσαρμογή’’ λοιπόν, μπορούμε να πούμε με άλλα λόγια ότι είναι και η τροποποίηση μιας υπάρχουσας κατάστασης.
Μιας κατάστασης που έχει οδηγηθεί ή φαίνεται να οδηγείται σε δυσμενή αποτελέσματα για τον ενδιαφερόμενο, και πρέπει να αλλάξει πορεία ώστε να ανταποκριθεί στα νέα δεδομένα.
Αν και πολύ πιθανόν να έχετε ξανά ακούσει πολλές φορές αυτή τη λέξη να χρησιμοποιείται σε corporate περιβάλλοντα και λοιπές εργασίες εκτός του χώρου του μπάσκετ, η πραγματικότητα είναι ότι αποτελεί και την λέξη-κλειδί για τον Παναθηναϊκό αυτής της αγωνιστικής περιόδου.
Έναν Παναθηναϊκό που μοιάζει υπερβολικά πολύ ‘’κολλημένος’’ σε ιδέες που λειτούργησαν για αυτόν πριν 2 χρόνια όταν και βρέθηκε στην κορυφή της Ευρώπης, αλλά και πριν από αυτό, στις υπόλοιπες πρωταθλήτριες ομάδες του εξαιρετικά επιτυχημένου προπονητή του.
Ο Έργκιν Άταμαν είναι ένας σπουδαίος coach, του οποίου τα επιτεύγματα μιλούν από μόνα τους και θα τον κατέτασσαν ήδη στο μπασκετικό Hall Of Fame της Ευρώπης, ακόμη κι αν δεν είχε τίποτα άλλο να προσθέσει σε αυτά.
Είναι ένας άνθρωπος με πολύ ανεπτυγμένες δεξιότητες στο να κοουτσάρει σύνολα που κουβαλάνε από πίσω τους υψηλές προσδοκίες, και τρέχει ένα επιθετικό σύστημα που με τους σωστούς παίκτες στην περιφέρεια, δε μπορεί να αποτύχει ποτέ. Ακόμα κι έτσι όμως, για όλους φτάνει πάντα μια στιγμή στο μπάσκετ, που η ανάγκη να προσαρμοστούν σε αυτό που έχουν μάθει ως τώρα να λειτουργεί, είναι επιτακτική.
Πολύ συχνά αν ανατρέξουμε σε όλα όσα γράφονται και λέγονται στα μίντια, ακούμε για παίκτες που βρίσκονται σε ντεφορμάρισμα ή βιώνουν μια κακή σεζόν. Ίσως κακώς, ποτέ δε μιλάμε σε ένα αντίστοιχο πλαίσιο για προπονητές.
Χωρίς αυτό να χρειάζεται να καθορίσει τη συνολική προσφορά σου ή το έργο σου στον χώρο, μπορεί να βρεθείς να διαχειρίζεσαι ένα ρόστερ από το οποίο, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, δε μπορείς να πάρεις το μάξιμουμ των δυνατοτήτων του. Και αυτό ακριβώς είναι που πιστεύω ότι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην περίπτωση του Άταμαν και του Παναθηναϊκού.
Έχοντας ξεπεράσει πλέον τη μισή διαδρομή της φετινής σεζόν, οι πράσινοι βρίσκονται στην πιο δύσκολη φάση που έχουν βρεθεί σε αυτή την τριετία, της νέας ‘’championship winning’’ ομάδας τους, και ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό, είναι η αδυναμία του προπονητή τους να προσαρμοστεί.
Πού εντοπίζεται λοιπόν το πρόβλημα, και ποιες είναι οι πιθανές λύσεις;
PICK AND ROLL ΑΜΥΝΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΕΣ
Ο Παναθηναϊκός κατέκτησε την Ευρωλίγκα πριν 2 χρόνια, παίζοντας έναν πολύ aggressive τύπο pick&roll άμυνας, βάση της οποίας ήταν η καλή επικοινωνία και συνεργασία, μέσω των πολλαπλών περιστροφών.
Με ένα αυστηρά κλειστό rotation, και παίκτες στο μέγιστο βαθμό συγκέντρωσης και πίστης στο πλάνο, ο επτάστερος είχε όλες τις αλληλοκαλύψεις που χρειαζόταν, αλλά και τους mobile ψηλούς (Λεσόρ, Κ. Αντετοκούνμπο) για να κάνουν το απαραίτητο show&recover που απαιτούσε αυτό το αμυντικό σύστημα.
Με τον Τζέριαν Γκραντ σε DPOY κατάσταση, και τον Παναγιώτη Καλαϊτζάκη με ενεργό ρόλο στο rotation (ειδικά στα κρίσιμα ματς), η ομάδα είχε την περιφερειακή άμυνα για να κάνει contain τους χειριστές, αλλά και τις βοήθειες στην πίσω γραμμή άμυνας για να υποστηρίξει αυτό το αγωνιστικό μοντέλο. Από τότε έχουν αλλάξει πολλά.
Ο Ματίας Λεσόρ ακόμα προσπαθεί να επιστρέψει από τον τραυματισμό που του έχει στερήσει την παρουσία του στα παρκέ τον τελευταίο χρόνο, το guard rotation έχει γεμίσει παίκτες που δημιουγούν περισσότερες ερωτήσεις παρά απαντήσεις στο αμυντικό κομμάτι, και βασικοί πυλώνες της καλής ατομικής και ομαδικής άμυνας του κλαμπ (βλ. Καλαϊτζάκης, Γκριγκόνις), είναι, για διαφορετικούς λόγους, ο καθένας εκτός rotation.
Το μόνο που μένει σταθερό είναι ένα: το blitz (αυτό το aggressive trapping στον ball handler στα αντίπαλα ball screens), εξακολουθεί να είναι η βάση του αμυντικού συστήματος της ομάδας.
Ο Άταμαν ‘’χαντακώνει’’ αυτή τη στιγμή την ομάδα του επιμένοντας σε αυτού του είδους την αντιμετώπιση των αντίπαλων pick&roll δράσεων.
Με τα αμυντικά rotation του Παναθηναϊκού, να βρίσκονται σε πραγματικά τραγικό επίπεδο τα τελευταία 2 χρόνια (και ειδικά φέτος), ομάδες έρχονται προετοιμασμένες να χτυπήσουν πάνω σε αυτή την αδυναμία της ομάδας, που τόσο συχνά χρησιμοποιεί σαν να πρόκειται για κάποιου είδους πλεονέκτημα για αυτήν.
Πολύ καλό παράδειγμα σε όσα αναφέρουμε παραπάνω, αποτελεί το πρόσφατο παιχνίδι της Euroleague με τον Ολυμπιακό, μια ομάδα που τρέφεται από το μπάσκετ συνεργασίας, αλλά είναι λιγότερο αποτελεσματική στην ένας εναντίον ενός επίθεση.
Ο Παναθηναϊκός, αντί να επιχειρήσει να αλλάξει μερικά screen και να οδηγήσει τον αντίπαλο σε συνθήκη που νιώθει λιγότερο άνετα να επιτεθεί, παγίδευε συνεχώς τον χειριστή (όποιος κι αν ήταν αυτός, και αυτό έχει σημασία γιατί δεν είναι όλοι το ίδιο επικίνδυνοι με τη μπάλα), δίνοντας στον Ολυμπιακό την δυνατότητα να επιτίθεται σε ένα 4v3, στο οποίο είναι ίσως η καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης με βάση τις αρχές χρόνων που έχει κατοχυρώσει στο επιθετικό του σύστημα.
Βάζοντας τον Μιλουτίνοφ να κάνει slip το screen και να παίρνει τη μπάλα σε αυτή την 4v3 κατάσταση, οι παίκτες του Γιώργου Μπαρτζώκα βρήκαν συνεχόμενα πολύ ποιοτικά σουτ με την κίνηση που έχουν με ή χωρίς τη μπάλα.
Και εκ του αποτελέσματος, φαίνεται ότι κάτι παρόμοιο, έστω και σε μικρότερη έκταση, μπορεί να πετύχει οποιαδήποτε ομάδα τοποθετήσει έναν καλό decision maker ως screener σε αυτές τις καταστάσεις.
Η aggressive hedge out άμυνα, προϋποθέτει ότι διαθέτεις στο σύνολό σου μια αυξημένη πειθαρχία, συνέπεια, επικοινωνία, προσήλωση, αθλητικότητα, και ίσως και ένα επίπεδο buy-in από τους παίκτες, που ο Άταμαν δεν έχει καταφέρει να πάρει.
Αν και σε συγκεκριμένες καταστάσεις μπορεί να τον βοηθήσει, τα αποτελέσματα έχουν δείξει ότι δε διαθέτει το έμψυχο δυναμικό για να την παρατάξει ως τη βάση του αμυντικού του συστήματος, όπως το έχει κάνει δηλαδή ως τώρα, και αυτό πρέπει να αλλάξει αν η ομάδα θέλει να έχει την οποιαδήποτε τύχη να γυρίσει την σεζόν της.
Πιθανές λύσεις στα θέματα της pick&roll άμυνας
Αν και στα τελευταία παιχνίδια της Ευρωλίγκα, υπάρχει μια αυξημένη διάθεση για να προσθέσει κι άλλα πράγματα στον τύπο άμυνας που συζητήσαμε παραπάνω, είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι η blitzing άμυνα αποτελεί την βασική αρχή του συστήματος του Άταμαν καθ’ όλη την διάρκεια της προπονητικής του καριέρας, και γι’ αυτό κάθε προσαρμογή του πάνω σε αυτό το κομμάτι φέτος, έχει αποδειχτεί προσωρινή.
Π.χ., στο τελευταίο παιχνίδι με την Μπάγερν Μονάχου, τα αμυντικά του σχήματα στην 4η περίοδο, ήταν σχεδόν αποκλειστικά drop άμυνα (δηλαδή ο ψηλός μένει πίσω στο screen για να προστατέψει το καλάθι και να περιορίσει τον ball handler, όσο ο περιφερειακός αμυντικός παλεύει ανάμεσα από το σκριν για να ακολουθήσει τον χειριστή) και switching defense.
Αλλά με τα δείγματα που έχουμε ως τώρα στη σεζόν, θα μπορούσαμε κάλλιστα να τον δούμε να επιστρατεύει ξανά τo blitz στο αμέσως επόμενο παιχνίδι.
Αυτό που ο Άταμαν πρέπει να κάνει για να σώσει την σεζόν του Παναθηναϊκού, είναι να ρίξει μια πολύ ρεαλιστική ματιά στο προσωπικό που διαχειρίζεται για να καταλάβει γιατί δε λειτουργεί αυτό που κάνει, και αντίστοιχα πώς μπορεί να παίξει κάτι πολύ πιο ταιριαστό σε αυτά που έχει γύρω του.
Ο επτάστερος διαθέτει δύο ψηλούς που μπορούν να κάνουν πολύ καλή δουλειά στην switching άμυνα.
Τόσο ο Φαρίντ, όσο και ο Χολμς έχουν πολύ καλούς αριθμούς παραδοσιακά στην καριέρα τους (αλλά και φέτος) αμυνόμενοι αυτές τις δράσεις, και σε σχήματα με Γκραντ και Ναν, όπου πρόκειται για δύο ψηλά, δυνατά και με μακρά άκρα guard, θα απλοποιούσαν κατά πολύ την αμυντική εξίσωση για την ομάδα.
Η switching άμυνα, οδηγεί τον αντίπαλο σε 1v1 παιχνίδι και λιγότερο σε μπάσκετ συνεργασίας, αυτό δηλαδή που δυσκολεύεται περισσότερο να αμυνθεί ο Παναθηναϊκός φέτος.
Θα τον απομάκρυνε από την φιλοσοφία του προπονητή του, αλλά θα τον έφερνε πολύ πιο κοντά στα δυνατά στοιχεία των παικτών του, το οποίο είναι και το ζητούμενο όταν θέλουμε να μιλάμε για προσαρμογή σε δεδομένα.
Την ίδια ώρα, το drop που αναφέραμε παραπάνω, άμυνα που επίσης μπορούν να εκτελέσουν πολύ καλά ο Φαρίντ και ο Χόλμς (είναι ίσως και η μοναδική την οποία μπορεί να παίξει σε κάποιο βαθμό ο Γιούρτσεβεν), είναι άλλη μια επιλογή για τον Παναθηναϊκό σε καταστάσεις που διαθέτει περιφερειακό αμυντικό ικανό να κάνει navigate τα screen (Καλαϊτζάκης, Γκραντ), απέναντι φυσικά σε χειριστές που δεν είναι φονικοί pull-up shooters.
Στόχος και στην συγκεκριμένη περίπτωση, θα ήταν να μειωθούν οι off ball αρμοδιότητες των αμυντικών των πρασίνων, που τόσο πολύ τους δυσκολεύουν με τις περιστροφές.
Για να επιτευχθεί βέβαια ο στόχος βελτίωσης της αμυντικής εικόνας της ομάδας του Άταμαν, που αποτελεί και τον νούμερο 1 παράγοντα ο οποίος θα καθορίσει την πορεία της σεζόν του, απαιτούνται ανακατατάξεις και στο rotation.
Η ανάγκη ενεργοποίησης Καλαϊτζάκη και το ‘’κλείσιμο’’ του rotation στο 5
Δεν είναι μυστικό ότι ο Έγκιν Άταμαν δομεί τις ομάδες και τις πεντάδες του γενικότερα, με βασικό γνώμονα την επιθετική τους παραγωγικότητα.
Έχοντας ξεπεράσει το μέσο της σεζόν, δεν είμαι ωστόσο πολύ σίγουρος ότι έχει ακόμα κατανοήσει πως η μοίρα αυτού του ρόστερ θα καθοριστεί από τις αμυντικές του επιδόσεις.
Ακόμα βλέπουμε πεντάδες με Σορτς και Σλούκα στην περιφέρεια (οι αντίπαλοι χειριστές πάνε όπου θέλουν απέναντί τους και η άμυνα περιστροφών είναι τραγική με αυτούς τους δύο μαζί), την ώρα που ο καλύτερος point of attack αμυντικός της ομάδας, o Παναγιώτης Καλαϊτζάκης, βρίσκεται στα μόλις 5 λεπτά μέσο όρο συμμετοχής α.α.
Ο κόουτς Άταμαν, έχει δείξει ότι δε μπορεί να εμπιστευτεί, παρά σποραδικά, παίκτες με τα χαρακτηριστικά του Καλαϊτζάκη, που δεν αποτελούν απειλή στο επιθετικό μισό.
Πράγματι, ο διεθνής wing, παρότι αξιόλογος cutter και έξυπνος live dribble passer, δεν έχει ακόμη δείξει την παραμικρή συνέπεια ως περιφερειακός σουτέρ που θα τραβήξει ένα δυνατό closeout, κάτι που από μόνο του τον καθιστά αναξιόπιστη λύση στο μυαλό του Τούρκου τεχνικού.
Και αν και μάλλον είναι αλήθεια ότι μακροπρόθεσμα χρειάζεται κάτι πιο 3&D εκεί, ο Καλαϊτζάκης είναι η καλύτερη βραχυπρόθεσμη λύση που έχει αυτή τη στιγμή, και σε καμία περίπτωση δεν είναι αμελητέα.
Πρόκειται άλλωστε για παίκτη με τη συνδρομή του οποίου ο Παναθηναϊκός κέρδισε τόσο τη σειρά με την Μακάμπι στα playoff της Ευρωλίγκα, όσο και τον ημιτελικό του Final Four το 2024 στον δρόμο προς τον τίτλο. Έπαιξε επίσης ρόλο στο χάλκινο μετάλλιο της εθνικής μας ομάδας το περασμένο καλοκαίρι.
Το γεγονός λοιπόν ότι έχει ‘’προϋπηρεσία’’ σε ομάδες που κερδίζουν, αλλά και το ότι αποτελεί τον πιο πρόθυμο του παίκτη να κερδίσει τα λεπτά του κάνοντας την ‘’βρώμικη’’ δουλειά (δηλαδή να πιέσει πάνω στη μπάλα), θα έπρεπε να τον έχει ήδη βάλει στο rotation σε αυτό το ρόστερ του Παναθηναϊκού που ‘’φωνάζει’’ ότι χρειάζεται τόνωση στο ενεργειακό του πακέτο.
Την ίδια στιγμή, ο κόουτς Άταμαν έχει στην διάθεσή του δύο εξαιρετικά ικανούς ψηλούς στα πρόσωπα των Ρισόν Χολμς και Κένεθ Φαρίντ, οι οποίοι πρέπει να αποτελέσουν το δίδυμο το οποίο μοιράζεται όλο το 40λεπτο των αγώνων, μέχρι τουλάχιστον να γυρίσει ο Λεσόρ.
Το play στο οποίο ο Ομέρ Γιούρτσεβεν μπαίνει στο παιχνίδι με την Μπάγερν και τρώει κατευθείαν ένα alley-oop κάρφωμα από τον Γκέιμπριελ μετά από blitzing άμυνα των πρασίνων, θα έπρεπε ιδανικά να είναι το τελευταίο του ως μέλος του rotation.
Η ομάδα τον σαμποτάρει εξ’ αρχής βάζοντάς τον να παίξει αυτόν τον τύπο άμυνας που απαιτεί υψηλά επίπεδα καλού recovery time (που δεν έχει), αλλά ταυτόχρονα και ο ίδιος έχει δείξει σε αυτόν τον 1,5 χρόνο παρουσίας του στην Αθήνα, ότι δεν διαθέτει το πνευματικό υπόβαθρο να πετύχει στο συγκεκριμένο κλαμπ και να εκμεταλλευτεί το, αντικειμενικά, πολύ καλό επιθετικό πακέτο που διαθέτει.
Επομένως, αν και υπάρχουν δομικά λάθη στην στελέχωση του ρόστερ (εκ του αποτελέσματος φαίνεται ότι ένα 3&D wing και ένας πιο ψηλό γκαρντ στη θέση του Σορτς θα ήταν τα σωστά fit), αυτό δε σημαίνει ότι μερικές ανακατατάξεις στο rotation, με αλλαγές στους συνδυασμούς των γκαρντ (όχι Σορτς-Σλούκας μαζί), ενεργοποίηση του Καλαϊτζάκη και κατάληξη σε rotation με δύο center, δε θα βοηθούσαν να βελτιωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό το τριφύλλι στο αμυντικό κομμάτι.
Ανάγκη για βελτίωση και στο διάβασμα in-game καταστάσεων
Άλλο ένα κομμάτι πάνω στο οποίο ο κόουτς Άταμαν φαίνεται να δυσκολεύεται φέτος, είναι η έγκαιρη ανάγνωση των συνθηκών που δημιουργούνται από τον αντίπαλο κατά τη διάρκεια των αγώνων, και η ανάγκη για proactive προσαρμογές πάνω σε αυτές.
Για παράδειγμα, παρότι όπως αναφέραμε πιο πάνω, ο Παναθηναϊκός προσάρμοσε την άμυνα του στην 4η περίοδο του παιχνιδιού της περασμένης βδομάδας απέναντι στην Μπάγερν, και είχε και σχετικά καλά αποτελέσματα κάνοντάς το, κάτι αντίστοιχο δε συνέβη και με την επίθεσή του.
Με τον κόουτς Πέσιτς να έχει επιλέξει να παίξει αλλαγή σε κάθε σκριν που περιλαμβάνει τον Γουένιεν Γκείμπριελ, αφενός για να εκμεταλλευτεί την ικανότητα του Σουδανού να ‘’μείνει’’ με κοντύτερους παίκτες, και αφετέρου για να οδηγήσει τον Παναθηναϊκό σε επιθέσεις ένας εναντίον ενός, στις οποίες δεν είναι το ίδιο επικίνδυνος χωρίς τον Ναν, ο Άταμαν έκανε μια τελείως λανθασμένη ανάγνωση πάνω στην συνθήκη.
Πιο συγκεκριμένα, έδωσε οδηγία στον Τι Τζέι Σορτς, και ειδικά στον Κώστα Σλούκα, που ήταν και περισσότερη ώρα στο παρκέ, να επιτεθούν αυτό το match-up, αντί να αναζητήσουν το miss match μέσα στην ρακέτα, όπου ο Χολμς είχε πάνω του κοντύτερο παίκτη.
Αντ’ αυτού, ο Σλούκας οδηγούταν συνεχώς πάνω σε pull-up εκτελέσεις και rim attacks απέναντι σε έναν φανερά πολύ προικισμένο αθλητικά ψηλό για να τον ακολουθήσει και να δυσκολέψει τα σουτ και τις αποφάσεις του.
Ο Χολμς, ένας ψηλός με πολύ καλή ικανότητα στο να κάνει το λεγόμενο ‘’seal’’ (να δημιουργήσει τον χώρο δηλαδή για τον εαυτό του στο post ώστε να παραλάβει τη μπάλα και να τελειώσει) και να βάλει τη μπάλα κάτω και να σκοράρει, δεν έπαιρνε καν θέση στο low-post, και κοίταζε τον Σλούκα, που βρισκόταν σε κακή μέρα μάλιστα, να αποτυγχάνει να βρει λύσεις συνεχώς με τον ίδιο τρόπο.
Και αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο, με τον κόουτς να επιλέγει συχνά φέτος λανθασμένη τακτική προσέγγιση στην εκάστοτε συνθήκη ή αρκετά ανισόρροπες πεντάδες ή να παραγκωνίζει κάποιον επειδή απλά ξεκίνησε με 0/2 σουτ.
Όλα αυτά (η μη θέληση προσαρμογής) δεν είναι καινούρια με τον κόουτς Άταμαν.
Αυτό που είναι καινούριο, είναι ότι για πρώτη φορά (τουλάχιστον σε τέτοιο βαθμό), αυτό που κάνει δεν λειτουργεί και η διάθεσή του για να το αναγνωρίσει και να αρχίσει να δουλεύει πάνω στα σωστά πράγματα, ακόμη εκλείπει.
Σε μια σεζόν που ο Παναθηναϊκός φιλοξενεί το Final Four στο ΟΑΚΑ, και διαθέτει το πιο φανταχτερό ρόστερ της διοργάνωσης, η ανάγκη για προσαρμογή στα δεδομένα είναι μονόδρομος.
Γιατί ειδάλλως θα μιλάμε για αρκετό καιρό για αυτό το σύνολο των πρασίνων, και αυτό δε θα έχει να κάνει σχετικά με ένα happy ending, αλλά για όλους τους λάθος λόγους.
Διαβάστε επίσης…
Ακολουθήστε το stereasports.gr στο Google News για να έχετε έγκαιρη & έγκυρη τεχνική ενημέρωση
FOLLOW US
